Naar aanleiding van de opening van het hedendaagse conceptuele kunstenproject ‘Kunst & Zwalm 2009' nodigde het College van Burgemeester en Schepenen op zaterdag 29 augustus laatst de nieuwe Vlaamse Cultuurminister Joke Schauvliege, Provinciegouverneur André Denys en andere prominenten vooraf uit in het gemeentehuis. Het voltallige college, kunstenaar Johan Tahon en enkele leden van de gemeentelijke cultuurraad waren daarbij aanwezig.
Burgemeester Bruno Tuybens gaf een overzicht van het nieuwe cultuurbeleid in de gemeente, met onder meer de cultuurprogrammatie, Festival van Vlaanderen, de buurtwerking, de ondersteuning van lokale kunstenaars, enz... en beklemtoonde waarom de gemeente het kunstenproject ‘Kunst en Zwalm' ondersteunt.
Na het tekenen van het Gulden Boek van de gemeente en de overhandiging van enkele geschenkjes, verplaatste het hele gezelschap zich naar de Kaaihoeve te Meilegem, het provinciaal milieu-educatiecentrum waar tijdens deze editie de fiets- en wandelroute ‘Kunst & Zwalm' van start gaat.
Daar werden een 100-tal gasten toegesproken door gedeputeerde Jozef Dauwe, burgemeester Bruno Tuybens en de bezieler van Kunst & Zwalm, Patrick Merckaert. Ook de cultuurattaché van de Nederlandse Ambassadrice en het hoofd van de dienst cultuur van de provincie waren daarbij aanwezig.
"Enkele geselecteerde, vermaarde kunstenaars komen naar Zwalm, nemen indrukken op van de natuurpracht, ook van de wijze hoe de bewoners die omgeving invullen, en worden geïnspireerd. En zoals het kunstenaars past bewegen ze ons als bezoekers, toeschouwers, in hun analyse, waarschuwen ze ons, laten ze vaak ook boodschappen na. En met ‘ons', dan heb ik het niet alleen over de volwassen kunstkenners en geïnteresseerde passanten, maar ook over de kinderen.", zo vatte burgemeester Bruno Tuybens het opzet van het kunstenproject samen.
Daarna werden de Cultuurminister, de gouverneur en de gedeputeerde van de provincie, burgemeester en schepenen verwelkomd door graaf Hubert d'Ursel en gravin de Liedekercke op het kasteeldomein van Beerlegem, waar deze editie ook enkele kunstwerken zijn ondergebracht.
De federale regering vond een langverwachte uitweg over de splitsing van BHV, slaagde er in een uitgebalanceerde begroting 2012 op te stellen, maar slaagt er alsnog niet in bij consensus de raad van bestuur van Dexia Bank België samen te stellen. "Omdat de regering vertrekt vanuit een bunkervisie", zegt Tuybens. "Dit is niet consequent ten aanzien van de vraag van de overheid om diversiteit te creëren in bestuursraden en wellicht heeft een loutere partijpolitieke keuze weinig draagvlak bij de bevolking." Hij pleit voor echte onafhankelijke bestuurders, à rato van één op zes.
Het is wetenschappelijk bewezen dat, hoe diverser samengesteld een groep beslissers, hoe meer kans er is dat een genomen beslissing breed gedragen wordt en langetermijnfocus heeft. Vandaar dat het goed zou zijn dat er, naast aangeduide en bekwame overheidsbestuurders, ook echt onafhankelijke bestuurders zouden komen. Het principe is al in 2006 bij de FPIM met succes uitgetest.
Opgelet: we hebben schitterende, enorm bekwame overheidsbestuurders! Maar enkel door de partijen aangeduide vertegenwoordigers zorgen niet voor die nodige diversiteit. Er zijn andere belanghebbenden zoals de klanten, het personeel, en een bedrijf heeft meer verantwoording af te leggen dan louter de aandeelhouders. De Wet van 2 augustus 2002 heeft het systeem van niet-uitvoerende, onafhankelijke bestuurders ingevoerd in het bedrijfsleven. In de Memorie van toelichting staat te lezen : "De aanwezigheid van onafhankelijke bestuurders kan ertoe bijdragen dat de resultaten die de vennootschap genereert ook in het belang van de werknemers zullen kunnen worden aangewend.". Verder ook nog "De onafhankelijke bestuurder wordt aangeduid tot de bewaker van de belangen van de onderneming, met inbegrip van haar werknemers en van de andere stakeholders".
Na zes maand armworstelen met Didier Reynders in de regering slaagde ik in 2006 als staatssecretaris voor overheidsbedrijven bij FPIM twee echte onafhankelijke bestuurders te kunnen aanduiden. Twee nobele onbekende specialisten, die op basis van advertenties in Vacature en Job-At in contact zijn gekomen met deze functies, en waarvan een jury van vier topmensen alles wist van de kandidaten qua skills en motivatie, behalve hun politieke voorkeur. De jury, bestaande uit een academicus en topmensen van CBFA en de Nationale Bank van België, selecteerde objectief en in consensus de meest geschikte kandidaten. De wet bepaalde de criteria van niet-partij-aanhorigheid (zie volledige tekst onderaan). De CEO van bpost, Johnny Thijs, zei me toen vooraf dat het me nooit zou lukken, dat ik absoluut een headhunter onder de arm diende te nemen. De commerciële belangen, het elkaars rug krabben. de headhunters zijn zoals de ratingbureaus : ik schrijf wat je wil, als je ons maar nieuwe opdrachten geeft nadien.
Bovendien schrijven deze twee onafhankelijke bestuurders hun eigen pagina's in het jaarrapport van FPIM, zonder dat iemand mee over de schouders kijkt. Een verantwoording aan de samenleving, niet uitsluitend aan de regering.
Mijn voorstel is dan ook om telkens voor elke zes bestuurders één ‘echt' onafhankelijke bestuurder te benoemen volgens de bestaande FPIM-wetgeving. Dit zal zorgen voor mensen met meer voorbereidingstijd en een breder gezichtsveld. Bovendien sluit een dergelijke samenstelling van de raad van bestuur meer aan bij de wensen en de belangen van de klanten en het personeel van de onderneming. We kunnen als overheid met meer kracht van grote private ondernemingen hetzelfde eisen, meer druk zetten op de effectieve tenuitvoerbrenging van hun eigen corporate governance principes zonder de vluchtweg van de ‘comply or explain' te moeten inslaan, hun maatschappelijke verantwoording is vandaag veel te laag ten opzichte van hun impact.
