Er zijn slechts een handvol mensen bij AB InBev die echt profiteren van de economische crisis. Uitgerekend op de laagste koers van het aandeel kregen de bestuurders een hoop extra aandelenopties, om de verwatering van het aandeel van december 2008 te compenseren. De onafhankelijke bestuurders hebben er volgens het bedrijfsleven zelf en de Europese Commissie geen recht op. En toch... Reageren is nodig!
1. De ‘Code Lippens' is een soort ankerpunt voor grote transnationale ondernemingen in ons land. Het is een, in vergelijking met buurlanden vrij slappe, opsomming van consensus-afspraken tussen bestuurders van multinationals als ‘best practices'. In deze code, daterend van 2004 staan onder meer deze twee interessante passages: a) onder principe 6 : " In een monistisch model heeft de raad van bestuur een dubbele rol: ondernemerschap steunen en voor een doeltreffend toezicht en controle zorgen. Om in staat te zijn deze rol van behoeder van het vennootschapsbelang te vervullen, is het daarom belangrijk dat de raad van bestuur bestaat uit zowel uitvoerende als niet-uitvoerende bestuurders, met inbegrip van onafhankelijke niet-uitvoerende bestuurders. Alle bestuurders dienen blijk te geven van een onafhankelijk oordeel en van objectiviteit in de besluitvorming, maar de onafhankelijke bestuurders spelen in dit verband een cruciale rol." b) onder principe 7.4. : "Niet-uitvoerende bestuurders ontvangen noch prestatiegebonden remuneratie zoals bonussen of aandelengerelateerde incentiveprogramma's op lange termijn, noch voordelen in natura of voordelen die verbonden zijn aan pensioenplannen." Wij hebben de tekst van de Code Lippens altijd een minimalistische invulling gevonden waarrond de Belgische ondernemersgilde zich kon scharen. Toch slaagt deze onderneming er niet in zich aan deze regels te houden. Ondertussen heeft de nieuwe code Daems de principes bevestigd. 2. Elke onderneming kan afstand doen van de uitvoering van enkele punten van deze Code (soort ‘Joker-kaart'), dit door uit te leggen waarom ze dat doet (‘comply or explain' of het ‘pas toe of leg uit'-principe). AB InBev kiest er voor juist rond dit punt uitzonderingen te vragen en motiveert dit in haar jaarrapport als volgt: Principe 7.4. van de Belgische Code : "De vergoeding van de leden van de raad bestaat uit een vaste vergoeding en een beperkt, vooraf bepaald aantal aandelenopties die de onafhankelijkheid van de leden van de raad garanderen, alsook de belangen van de bestuurders afstemmen op die van de aandeelhouders. De raad van bestuur acht het zeer onwaarschijnlijk dat de toekenning van aandelenopties hun oordeel als leden van de raad zou kunnen beïnvloeden. De raad is bijgevolg van mening dat InBev's vergoedingsprincipes in overeenstemming zijn met de aanbevelingen van de Belgische Corporate Governance Code." Klein zijsprongetje: ook het benoemingscomite van de onderneming zou moeten bestaan uit een meerderheid van onafhankelijke niet-uitvoerende bestuurders'. Dit wordt ook niet toegepast om volgende reden: "De raad van bestuur benoemt de voorzitter en de leden van het benoemingscomité onder de bestuurders, waarbij ten minste één lid een onafhankelijk bestuurder is. Aangezien dit comité uitsluitend is samengesteld uit niet uitvoerende bestuurders die onafhankelijk zijn van het management en vrij van elke zakelijke relatie die de uitoefening van hun onafhankelijk oordeel fundamenteel in de weg zou kunnen staan, is de raad van mening dat de samenstelling van dit comité voldoet aan het doel van de Code om potentiële belangenconflicten te vermijden". 3. Terug naar de onafhankelijke bestuurders. De Wet van 2 augustus 2002 heeft het systeem van niet-uitvoerende, onafhankelijke bestuurders ingevoerd. In de Memorie van toelichting staat te lezen : "De aanwezigheid van onafhankelijke bestuurders kan ertoe bijdragen dat de resultaten die de vennootschap genereert ook in het belang van de werknemers zullen kunnen worden aangewend.". Verder ook nog "De onafhankelijke bestuurder wordt aangeduid tot de bewaker van de belangen van de onderneming, met inbegrip van haar werknemers en van de andere stakeholders". 4. Aanbeveling Europese Commissie van 30 april 2009 (aanbeveling C(2009) 3177) Voornoemde aanbeveling bepaalt onder punt 4.4 heel uitdrukkelijk: "De beloning van niet-uitvoerende bestuurders of commissarissen mag geen aandelenopties omvatten." Het is dus met andere woorden de wens en de beslissing van de huidige regering om in tegenstrijd met de corporate governance code van België, in tegenstrijd ook met een aanbeveling van de Europese Commissie die niets aan onduidelijkheid overlaat, ondanks de praktijk in Nederland sinds 1996 - dus al meer dan 14 jaar lang - en omdat er bepaalde belangen te behartigen zijn, dat aan de verloning niets wordt gewijzigd. Dit aspect van de wet deugdelijk bestuur is op maat van één persoon is gemaakt. Er is immers slechts één bedrijf in België dat qua grootte tot de top-50 van de bedrijven in ons land en beursgenoteerde ondernemingen behoort, dat een dergelijk systeem van aandelengerelateerde vergoedingen voor niet-uitvoerende bestuurders heeft. Paul De Grauwe in De Standaard van eind januari 2010: " de grootste vijanden van het kapitalisme zijn vandaag niet de vakbonden, maar CEO's zoals Carlos Brito van AB InBev. Het wordt tijd dat de overheden de almacht van de aandeelhouders beperken. Een economisch systeem kan maar overleven als er een brede maatschappelijke consensus bestaat dat het systeem goed is voor het overgrote deel van de bevolking. Meer en meer groeide er de idee dat het marktsysteem beter geplaatst was dan de overheid om duurzame jobs te creëren en tegelijk materiële vooruitgang voor iedereen mogelijk te maken. Overal in de wereld werd aan deregulering en privatisering gedaan." Ondanks al deze mooie woorden besliste InBev tot het toekennen van aandelengerelateerde opties al sinds 2001. Op basis van de slotkoers AB InBev vorige vrijdag : 43.2 euro. Per 1 euro is de totale waarde van alle openstaande optiecontracten ruim 1.100.000 euro. Momenteel totale waarde bestuur net geen 18,5 miljoen euro, voor niet-uitvoerende bestuurders 8,1 miljoen euro (Dehaene 2.7 miljoen euro), allemaal verder niet-belaste meerwaarden. Waarden sterk gestegen omdat men opties heeft aangepast aan de effecten van de kapitaalverhoging eind 2008, op ogenblik dat aandeel erg laag noteerde (financiêle crisis): veel bijkomende aandelenopties tegen uitoefenprijs 21.72 euro. Ondertussen draait de geldkas door. Klik op onderstaande link voor de cijfergegevens over de aandelenopties van onafhankelijke bestuurders. Cijfergegevens aandelenopties onafhankelijke bestuurders (26.5 kB) |